Akustik su kaçağı tespiti: sesin izinden kaçağa
Basınçlı bir borudaki delik, kulağın seçemeyeceği kadar ince bir hışırtı çıkarır. Bu sesi yüzeyden dinliyor, en güçlü duyulduğu noktayı fayans kırmadan işaretliyoruz.
Basınçlı borudaki delik neden duyulur?
Şebekeden gelen temiz su, evinizin borularında sürekli basınç altında bekler. Boru cidarında bir iğne deliği ya da kılcal çatlak açıldığında su bu dar yerden zorlanarak çıkar ve boruyu titreştirir. Titreşim şaptan, betondan ve seramikten geçerek yüzeye kadar ulaşır; kaynağa yaklaştıkça şiddeti artar, uzaklaştıkça söner.
Dinleme cihazı, yere ya da duvara oturan hassas bir algılayıcıyla bu titreşimi toplar, istenmeyen frekansları ayıklayıp yükseltir. Teknisyen kulaklıkla dinlerken ekrandaki seviye değerini de takip eder. Boru güzergâhı boyunca adım adım ölçüm alındığında sayıların tepe yaptığı yer, sızıntının hemen üstünü verir. Su kaçağı bulma işinin kırmadan yapılabilmesinin en önemli nedeni budur.
Bir dinleme ziyareti nasıl ilerler?
Sayaç kontrolü
Bütün musluklar kapalıyken sayacın dönüp dönmediğine bakarak kaybın gerçekten basınçlı hatta olduğundan emin oluyoruz.
Basınçla bölme
Hattı vanalardan bölümlere ayırıp test pompasıyla basınç veriyoruz; göstergesi düşen bölüm, aranacak alanı tek bir odaya indiriyor.
Güzergâhı dinleme
Borunun geçtiği yol boyunca belli aralıklarla ölçüm alıyor, her değeri bir öncekiyle karşılaştırıyoruz.
Çapraz kontrol
Tepe noktayı farklı yönlerden yeniden dinliyor, gerekirse nem ölçer ya da termal kamerayla teyit ediyoruz.
İşaret ve rapor
Noktayı silinebilir kalemle işaretleyip size gösteriyor, bulguları fotoğraflı rapora geçiriyoruz.
Duyduğumuz sesler ne anlatır?
Sesin yalnızca şiddeti değil, karakteri de ipucu verir.
| Ses | Çoğu zaman işaret ettiği |
|---|---|
| İnce, kesintisiz bir tıslama | Basınç altında küçük bir delik |
| Daha kalın ve dolgun bir akış sesi | Geniş bir açıklık ya da gevşemiş bir rakor |
| Yalnızca bir musluk açıkken duyulan akış | Normal kullanım; kaçak olmayabilir |
| Her katta aynı şiddette uğultu | Bodrumdaki hidrofor ya da pompa; ayıklanması gerekir |
| Daire vanası kapatılınca kaybolmayan ses | Komşu hattan ya da ortak kolondan gelen titreşim |
Gürültülü sokak, uzun kolon
Yoğun dokuda gürültüyü ayıklamak
Güngören gibi binaların birbirine yaslandığı yerlerde en büyük rakibimiz çevre sesidir: D-100 trafiği, yan dairenin çamaşır makinesi, merdivendeki ayak sesleri. Ortak duvar sesi taşıdığı için komşunun borusundaki akış bile sizin duvarınızda duyulabilir. Böyle durumlarda daire vananızı kapatıp açarak sesin size ait olup olmadığını anlıyor, ölçümü trafiğin azaldığı saatlere kaydırıyoruz. Güngören Meydanı çevresindeki Merkez gibi eski ve sık yapılaşmış bölgelerde bu ayrım özellikle önem kazanıyor. Mesai dışı bir ziyaret isterseniz randevu ayarlayabiliyoruz.
Çok katlı binada katı bulmak
Bahçelievler'in yüksek apartmanlarında temiz su çoğu zaman bodrumdan çatıya uzanan bir kolonla dağıtılır; o dönem binalarında galvaniz boruya sık rastlanır. Dikey boruda su aşağı indiği için yedinci kattaki bir delik dördüncü katın tavanında görünebilir. Bu yüzden önce tesisat şaftı kapaklarından, kat vanalarından ve merdiven boşluğundaki açık bölümlerden dinleyip sesin hangi katta yoğunlaştığını buluyoruz. Daire içine yalnızca o katta ve sakinin izniyle giriyoruz. Yönetimin bodrum anahtarını ve hidroforu kısa süre durdurabilecek kişiyi hazır tutması işi epey kısaltır.